Spaghettiflat

Little Italy in de polder

Zaandam strekte zich eind jaren vijftig van de vorige eeuw door opspuiting van de wijk Poelenburg uit over de grens van de Gouw. Weinig mensen wisten toen nog wat het woord gastarbeider betekende en hoe belangrijk de rol van arbeidsmigranten zou worden voor de regio en voor de stad zelf.

De eerste Italianen die zich begin jaren zestig in de Spaghettiflat vestigden, werkten voornamelijk bij de Amsterdamsche Droogdok-Maatschappij. De ADM beheerde de woningen op de hoek van de Clusiusstraat en de Poelenburg in Zaandam.
De leden van deze hechte gemeenschap maakten zich geleidelijk aan de Nederlandse taal en leefwijze eigen, zonder te vergeten dat ze hun wortels hadden in Puglia of Campania, in Napels of in Caserta.

Daniela Tasca beschrijft hoe zo’n honderd Italiaanse gezinnen in Zaandam ‘met behoud van eigen cultuur’ integreerden in een samenleving die er heel anders had uitgezien als zij en vele anderen een halve eeuw geleden hun arbeidskracht niet waren komen aanbieden.

De Spaghettiflat, een uitgave naar een idee van Francesco Pepe en tot stand gekomen i.s.m. Arcobaleno Media Productie,  is een vlot geschreven sociale documentaire over een bijna vergeten groep arbeidsmigranten die voornamelijk op eigen kracht, dankzij veel onderlinge solidariteit en loyaliteit, hun weg gevonden hebben in de Nederlandse samenleving. Het boek laat zich ook lezen als de geschiedenis van een stukje Poelenburg, een wijk die in nog geen kwarteeuw veranderde van een hechte volksbuurt met veel sociale controle in een ‘krachtwijk’ op de lijst van voormalig minister Vogelaar van Wonen, Wijken en Integratie. De Spaghettiflat staat op de nominatie om in 2010 gesloopt te worden.

Daniela Tasca (Palermo, 1966) woont sinds 1989 in Nederland. Ze studeerde in Palermo en Amsterdam cum laude af in Engels en taalkunde. Ze is werkzaam als tv-programmamaker en journalist en schrijft theaterstukken. Tasca maakte haar debuut als toneelauteur met de eenakter Een Stadstragedie, waarmee ze in 2004 de publieksprijs van het Hollandse Nieuwe Festival won. In 2007 verscheen de documentaire De Spaghettiflat. Little Italy in de polder, die ze samen met Tonino Boniotti maakte. Dit boek is de afsluiting van dat project.

Voorwoord Rosita Steenbeek
Eindredactie Will Tinnemans
Formaat 30 x 24 cm staand
Omvang 112 pagina’s
Bedrukking in 1 kleur
Afwerking genaaid gebrocheerd
 

Reacties

Met veel interesse heb ik het boek 'de spaghettiflat' gelezen. In de jaren 60 opgegroeid in Friesland hebben wij niet echt meegekregen wat er zich in die jaren in de Zaanstreek heeft afgespeeld. Het is verrassend te lezen dat deze Italianen zich zo goed thuis voelen in Nederland. En dat wij zo vertrouwd zijn geraakt met hun lekkernijen. Het zou mij leuk lijken om nog eens door de wijk Poelenburg te wandelen en daarna een echte Italiaanse maaltijd bereiden en natuurlijk opeten. Is er iemand die deze wens wil vervullen, mail mij dan: gelbrigjevisser@hetnet.nl en ik zou zeggen Oant Sjen!!
Grappig, op Sardinië kwamen wij een oud-werknemer van Polynorm in Bunschoten tegen met verhalen over hoe het er destijds aan toe ging. We hebben hem nog kunnen helpen met zijn pensioenaanvraag. Te lezen in mijn boek Méér Italiaanse Toestanden http://italiaanse-toestanden.duepadroni.it
Na het verschijnen van "1001 Italianen. Vijf eeuwen immigratie in de Nederlanden" (2016) ook van Daniela Tasca bestelde ik meteen "De Spaghettiflat" (2009) . Ik besloot eerst De Spaghettiflat te lezen. Het brede formaat is wat onhandig maar dat is wellicht zo gekozen om de foto's beter tot hun recht te laten komen. Waar ik bang voor was dat het een te lokaal gebeuren zou zijn wat voor een buitenstaander moeilijk te volgen zou zijn bleek niet het geval te zijn. Het geheel is bijzonder vlot te lezen. Doordat het boek zich beperkt tot een flat en zijn bewoners is het zeer boeiend de ontwikkelingen te volgen. Een en ander wordt in het kader van landelijke economische en sociale ontwikkelingen gezet zodat het plaatje compleet wordt. Bedacht moet worden dat De Spaghettiflat een apart geval was door de relatief hoge concentratie Italianen. Elders in Nederland woonden de Italianen meer verspreid en voltrok de assimilatie sneller en minder opvallend. Kortom ik kan een ieder De Spaghettiflat aanraden. Haar nieuwere boek 1001 Italianen is totaal anders van karakter. Het is meer een studie. Het zijn allemaal stukjes geschiedenis (archiefonderzoek en later ook interviews) die met elkaar verbonden zijn. Het is een standaardwerk maar minder makkelijk te lezen. Na twee hoofdstukken haakte ik af. Beide boeken zijn de moeite waard maar De Spaghettiflat steekt er wat mij betreft bovenuit.
De Spaghettiflat heb ik met veel belangstelling en plezier gelezen. Het verhaal is uit het leven gegrepen. Veel van wat de Italianen ons te vertellen hebben, bijvoorbeeld over identiteit, geldt in feite voor ons allemaal. Een prachtig boek.

Reactie toevoegen

Velden met een * zijn verplicht.